آسیب نخاع چه مشکلاتی در پی دارد؟ | بیماری

آسیب نخاع چه مشکلاتی به دنبال داره؟

امروزه آسیبای نخاعی در افراد بالای ۶۰ سال هم به دلیل انجام کارای خطرناک مانند رفتن به ارتفاعات یا افتادن از پله بیشتر مشاهده می شه. آسیب نخاعی، یه مریضی مادام العمره.

 

آسیبا معمولا به ناحیه گردنی و کمری وارد می شه و تقریبا ۵۰ درصد بیماران دچار آسیب گردنی و ۵۰ درصد دچار آسیب کمری هستن.

 

امروزه آسیبای نخاعی در افراد بالای ۶۰ سال هم به دلیل انجام کارای خطرناک مانند رفتن به ارتفاعات یا افتادن از پله بیشتر مشاهده می شه. آسیب نخاعی، یه مریضی مادام العمره.

 

بهترین راه حل درمانی در شرایط طولانی اون هستش که از مشکلات این گروه از بیماران ضعیف کم کرده و از مرگ اونا پیشگیری شه.

البته نتیجه های آسیب نخاعی بسیار و مقابله با اونا سخت، ولی ممکنه. مواردی که در ادامه بازگو می شن، از شایع ترین نتیجه های آسیب نخاعی هستن.

خطری که بیماران نخاعی رو تهدید می کنه، کاهش فشارخون و افت ضربان قلب است

مشکل در تنفس

بیشتر مریضایی که از ناحیه گردن دچار آسیب نخاعی شدن، اول نمی تونن خیلی راحت یا بدون به کار گیری دستگاه تهویه ریوی تنفس کنن، چون عضلات تنفسی که از نخاع گردنی فرمون می گیرن، فلج هستن.

 

افراد گرفتار حتی قادر به سرفه کردن هم نیستن و با مشکل در کارکرد دستگاه تنفسی، در برابر خیلی از مشکلا و عفونتای تنفسی قرار می گیرن.

 

در این موارد اقدامای دخالت گرانه تیم پزشکی نجات بخش جون بیماره. کم کم و با گذشت زمان مشکلات تنفسی کمتر و مریض از دستگاه جدا می شه و تنفس به حالت قبل برمیگرده.

 

مشکلات قلبی و عروقی

براثر آسیب به نخاع، قلب نوسانات طبیعی اش رو از دست میده و اعصاب سمپاتیک (تندکننده) از مغز به نخاع و از اونجا به قلب پیام می رسونن و باعث افزایش تعداد ضربان قلب می شن.

 

از اونجا که رابطه بین نخاع و مغز بیماران ضایعه نخاعی قطع می شه، ضربان قلب کندتر می شه. البته چون عصب واگ (کندکننده) بیرون از نخاع قرار گرفته، سالم می مونه و بازم به کار خود ادامه میده.

 

خطری که بیماران نخاعی رو تهدید می کنه، کاهش فشارخون و افت ضربان قلبه.

 

اگه آسیب نخاعی بالاتر از مهره ششم پشتی اتفاق بیفته، عکس این حالت اتفاق می افته و با کوچیک ترین فشار یا تحریکی، مانند پرشدگی مثانه یا روده، فشارخون به بیشتر از ۲۰۰ میلی متر جیوه هم می رسه.

 

دلیل افزایش فشارخون، برگشت و شدید شدن رفلکسای نخاعیه. در این حالت سیستم قلبی – عروقی بسیار فعال تر از سیستم قلبی- عروقی یه آدم سالم می شه و فعالیت درخششای خودمختار که تحت تاثیر نخاع و مغز هستن، زیاد می شه. تشخیص این دو مشکل به بررسی کامل تری نیاز داره.

سیستم تعریق بیماران نخاعی دچار اختلاله، پس اگه یه فرد گرفتار به ضایعه نخاعی بیشتر از نیم ساعت زیر آفتاب بمونه، به احتمال زیاد گرمازده می شه

بی نظمی اجابت مزاج

چگونگی انجام اجابت مزاج به بیماران نخاعی باید آموزش داده و مثلا هر دو روز یه بار و سر ساعت معینی (مثلا ۹ صبح) انجام شه. تحریک خروج مدفوع ممکنه با انگشت، تنقیه سبک یا گذاشتن شیاف باشه.

 

حتی در آسیبای نخاع گردنی هم با آموزش و تمرین بدن، مریض بعد از ۱ تا ۲ ماه به این وضعیت عادت می کنه.

 

این موضوع از اون جهت مهمه که مریض بتونه خیلی راحت در جمع حاضر شه، چون اجابت مزاج بی موقع، مشکلاتی براش بوجود می آورد.

 

اگه مریض رژیم غذایی مناسبی نداشته باشه و بنا به دلایل جور واجور دچار اسهال یا یبوست شه، این نظم به هم می خوره. یبوست هم آثار سوئی مانند شقاق مقعد، بواسیر و بدخیمی روده ها رو در درازمدت به دنبال داره، پس لازمه همه بیماران دچار ضایعه نخاعی با یه متخصص تغذیه مشاوره کنن.

 

مشکلات دستگاه ادراری

اندازه مصرف مایعات در بیماران ضایعه نخاعی باید به وسیله دکتر معالج مشخص شه، چون مصرف زیاد مایعات باعث تجمع آب در بدن، به خصوص اندام تحتانی می شه.

 

از اونجا که در این بیماران فعالیت اعصاب سمپاتیک کندتر می شه و تنگ و گشادشدن عروق اندام تحتانی هم تحت تاثیر این اعصابه، تجمع زیاد مایع در پا باعث ادم (ورم) اندام و در موارد شدید، ادم ریوی و در آخر مرگ مریض می شه.

 

مسأله دیگه چگونگی دفع ادرار در این بیمارانه، طوری که بتونن در عین دفع ادرار، تمیز و خشک باقی بمونن.

 

بیماران نخاعی به دو دسته تقسیم می شن؛ یا هر دو دست و دو پاشون درگیره یا دست هاشون سالمه که ۷۰ درصد بیماران رو تشکیل میدن.

 

در گروه اول، سوندگذاری معمولا به طور دائمی انجام می شه، ولی در گروه دوم، بهترین روش به کار گیری سوند متناوب با صلاحدید پزشکه. این گروه کنترل ادراری ندارن و بهتره راس ساعت مشخص به دستشویی برن و مثانه رو با سوند متناوب تخلیه کنن که از نظر مراجع علمی بین المللی یکی از بهترین روش ها واسه دفع ادرار حساب می شه.

 

سوندگذاری دائمی باعث افزایش احتمال عفونت ادراری، زخم مجرای ادرار، کم شدن فشار مثانه و کوچیک شدن حجم مثانه می شه.

علاوه بر اون حمل کیسه ادرار و قابل مشاهده بودن اون شاید خیلی مورد پسند نباشه که در این موارد هم به مریض آموزش داده می شه کیسه ادرار رو زیر شلوار و به ساق پایش ببنده.

دو عامل مهم واسه پیشگیری از ایجاد زخم بستر در بیماران نخاعی، جابجا شدن به سمت چپ و راست هر یک و نیم ساعت یه بار و تغذیه مناسبه

کاهش تعریق در زیر سطح ضایعه

سیستم تعریق بیماران نخاعی دچار اختلاله، پس اگه یه فرد گرفتار به ضایعه نخاعی بیشتر از نیم ساعت زیر آفتاب بمونه، به احتمال زیاد گرمازده می شه.

 

از طرفی این بیماران به خاطر دوری از آفتاب، به اندازه کافی ویتامین D دریافت نمی کنن و این براشون مشکل زاست، به خصوص در زنان که به طور طبیعی بعد از سن ۴۵ سالگی به دلیل یائسگی، در برابر پوکی استخون قرار دارن، خیلی زودتر دچار این مریضی می شن. پس لازمه دوز بالاتری از مکملای کلسیم و ویتامین D رو واسه پیشگیری از آسیب پوکی استخون مصرف کنن و زمان مناسبی درزمان روز در برابر اشعه آفتاب قرار گیرند.

 

از بین رفتن احساس درد

از بین رفتن احساس درد، تشخیص بعضی از مریضیا رو سخت تر می کنه، مثلا اگه یه فرد معمولی به عفونت ادراری دچار شه، با مشاهده علایم اولیه مثل تکرر ادرار، احساس فشار و پری مثانه، خیلی زود متوجه مریضی خود می شه و به دکتر مراجعه می کنه، اما بیماران نخاعی بدیش اینه وقتی متوجه مریضی خود می شن که تب و لرز به اون اضافه و یه عفونت ادراری ساده به عفونت دستگاه ادراری فوقانی تبدیل شده.

 

پس همه بیماران باید حواس جمع باشن و با مشاهده هر گونه تغییری، به سرعت عکس العمل نشون بدن و به دکتر مراجعه کنن.

 

این بیماران همیشه باید مراقب سلامت پوست خود، به خصوص در پاهاشون باشن و از خوابیدن کنار شوفاژ و اجسام داغ و پوشیدن کفشای ناجور دوری کنن. اونا باید هر روز پاهاشون رو به دقت معاینه و در صورت مشاهده هر گونه زخمی، به دکتر معالج مراجعه کنن.

 

ایجاد زخمای فشاری

اصل مهم، پیشگیری از بروز زخم فشاری یا زخم بستر است.

دو عامل مهم واسه پیشگیری از ایجاد زخم فشاری در بیماران نخاعی، جابجا شدن به سمت چپ و راست هر یک و نیم ساعت یه بار و تغذیه مناسبه.

 

با انجام این کار، فشار همیشگی از روی یه نقطه تحت فشار ورداشته می شه. به کار گیری تختای مخصوص واسه جلوگیری از ایجاد زخمای فشاری به عنوان یه اقدام اولیه اصلا پیشنهاد نمی شه.

 

تختای مخصوص واسه مریضایی مناسبه که باوجود همه اقدامای انجام شده، بازم زخم بستر مقاوم به درمان دارن، اما لازمه کف صندلی چرخدار حتما تشکای مخصوصی انداخته شه. این تشکا مجهز به حبابای هوا هستن و همیشه و همه جا باید همراه مریض باشن.

 

حتی در صورت به کار گیری این تشک ها هم، فرد گرفتار باید هر ۲۰ دقیقه یه بار به جلو، عقب و راست و چپ جابجا شه.

 

آدمایی که تغذیه ناجور دارن و سیگاری هستن، بیشتر دچار زخمای فشاری می شن.

 

در آخر باید توجه کرد آسیب نخاعی در هر مریض با مریض دیگه متفاوت، و معاینه ها و آزمایشای دوره ای تکراری واسه آشکارسازی مشکلات مخفی آسیب نخاعی لازمه.

بخش سلامت تبیان

منبع : tebyan.net

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *