تعریف جرایم رایانه‌ای:پایان نامه سرقت در فضای سایبری

کمیته اروپایی مسائل جنایی در شورای اروپا در سال ۱۹۸۹ در گزارش کار خود گفت که: «هر فعل مثبت غیر قانونی که رایانه، وسیله یا موضوع جرم باشه جرم رایانه ایه. یعنی هر جرمی که وسیله یا هدف اون تاثیرگذرای بر کارکرد رایانه باشه.» در تعریف دیگری آمده: «هر عمل مثبت غیر قانونی که در اون، رایانه وسیله یا موضوع جرم باشه، جرم رایانه ایه.»

در نظام حقوقی ایران تعریفی خلاصه و مقنن در مورد جرایم رایانه ای وجود نداره و تفاوت اونا از جرایم سایبر خیلی روشن و مشخص نیس. شاید به خاطر این قانون گذار ایران در قانون جرایم رایانه ای مصوب ۵/۳/۱۳۸۸ تعریفی از جرایم رایانه ای ارائه نداده­است. در واقع در حقوق ایران تعریف جرایم رایانه­ای به سکوت واگذار شده و در بیشتر موارد تقریباً همون تعریف ارائه شده از طرف سازمان همکاری و پیشرفت اقتصادی رو پذیرفته ان. اما با در نظر گرفتن جرایم مندرج در این قانون نشون می­دهد که قانون گذار جرایم رایانه ای رو در معنی عام و موسع به کار برده­است که شامل جرایم سایبر هم می شه.

با در نظر گرفتن مطالب فوق، می­توان در تعریف جرم سایبر یا رایانه­ای گفت: «هر گونه فعل یا ترک فعل در فضای رد و بدل کردن اطلاعات از طرف قانون گذار جرم محسوب شه جرم سایبری یا رایانه­ای گفته می­شه.» حال چه مثل اون در دنیای فیزیکی وجود داشته باشه، مثل سرقت و کلاهبرداری که فضای سایبری این جوری جرایم رو آسون کردن و تسریع می­کنه، چه اینکه یه جرم صرف رایانه­ای باشه مانند نشر ویروس. البته باید اقرار داشت که به دلیل درهم پیچیدگی زیادتر از اندازه فعالیت­های امروزی با فضای رد و بدل کردن اطلاعات نمی­توان جرایم رو بر این پایه تفکیک کرد.

 

۲-۱-۷- تعریف سرقت سنتی

 

واژه سرقت در کتاب­های کلمه به معنی گرفتن شی­ء در پنهان و در معنی اون معنی خفا و مخفی اخذ شده. از این رو کلا یکی از معانی اون پوشیده و مخفی شدنه و«سرق » به معنی «خفی » آمده. استراق سمع یعنی مخفیانه گوش دادن. در قرآن کریم آمده: « الا من استرق السمع فا تبعه شهاب روشن کننده.»

در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ قانونگذار فصل هفتم از بخش دوم از کتاب حدود رو اختصاص به سرقت داده­است که در این فصل به موجب ماده۲۶۷ این قانون سرقت اینجور تعریف شد: «سرقت عبارت از دزدیدن مال واسه غیر» و در شرایط سرقت حدی در ماده۲۶۸ قید مخفیانه بودن رو ذکر کرده.

 

 . خرم آبادی ع،۱۳۸۲، جرایم فناوری اطلاعات، رساله ی دکترای حقوق جزای جرم شناسی، دانشگاه تهران. ص ۷۵.

|[۳]. ترکی غ، نگاه علمی و کاربردی به جرایم رایانه ای. ماهنامه قضاوت. شماره ۷۷

.   طارمی م ، ۱۳۸۷،گذری بر جرایم رایانه ای ، ص ۸۸.

 .[۵] پاکزاد ب، جرایم رایانه،۱۳۸۰، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، ص ۳۸ .

Purs Cyber Crime.

.[۷]تعاریفی که تا کنون در منابع جور واجور ارائه شده، هیج یه جنبه حقوقی ندارن، بلکه بیشتر تلاش شده وجود این جوری جرایم توضیح داده بشه.

 .[۸]  ابی الحسین احمد بن فارس زکریا، معجم مقاییس اللغه، ۱۴۰۴،  مکتب الاعلام الاسلامی،قم، ۱۴۰۴، ه.ق .

 . [۹]  محمد بن ابن منظور، لسان العرب ۱۴۰۷ ه.ق ، یعقوب فیروزآبادی، القاموس المحیط، چاپ دوم، موسسه الرساله، بیروت.

. نشر ادب الحوزه، ۱۳۶۳، قم.

 . مگه هر شیطانی که واسه استراق سمع به آسمون نزدیک شد، در این صورت تیرشهاب شعله آسمونی اون رو تعقیب کرد. حجر۱۸.