سبب مقارن//پایان نامه درباره اجتماع اسباب

۳- در دسته سوم همزمان بودن یا مقدم بودن مسبب بر دلیل معلوم نیس که در این صورت دو فرض مطرح می شه. فرض اول اینکه گفته شه تحقق مسبب همزمان با اتمام جزء گذشته سببه یا در فرض دوم می گن مسبب بعد از به آخر رسیدن دلیل محقق می شه. مثالی که در این مورد میشه گفت اینه که فرض کنین پدرِ شوهری که اون شوهر صغیره با همسر شوهر که یه زن بالغه تو یه زمان مسلمون شن در این مورد درباره صحت یا بطلان نکاح دو حالت قابل تصوره حالت اول اینکه بگیم مسلمون شدن (مسبب) همزمان با به آخر رسیدن  جزء گذشته شهادتین محقق می شه که در این حالت ازدواج درسته و نکاح باقی می مونه و حالت دوم اینه که مسلمون شدن بعد از به آخر رسیدن شهادتینه که در این صورت نکاح باطله چون دلیل مسلمون شدن طفل مسلمون شدن پدر اونه و اسلام آوردن طفل بعد از اسلام آوردن پدرش محقق شده یعنی بعد از مسلمون شدن همسر اون پس  نکاح به دلیل کافر بودن شوهر در زمان مسلمون بودن زن باطله.

بند پنجم: دلیل طولی و عرضی

در بعضی حوادث چند دلیل با هم نتیجه مضر رو به وجود میارن طوری که زیان وارده قابل پیوند به کل اوناس و این وسط مباشری وجود نداره یا مباشر مسئول شناخته نمی شه. فقها و حقوقدانان این حالت رو تداخل اسباب یا اجتماع اسباب نامیده ان و اون رو به دو قسم دلیل طولی و دلیل عرضی تقسیم کردن.

۱- هر گاه دخالت اسباب زیاد در وقوع نتیجه با تقدم و تأخر وقتی همراه باشه و اثر اونا براساس تعاقب و تسلسل باشه طوریکه اثر هر کدوم از اونا متوقف بر اثر دیگری باشه اون رو دلیل طولی می گن. مثلا راننده ای در اثر بی مبالاتی موجب انحراف اتومبیل مقابل و در نتیجه تصادم اون با عابری می شه و اون رو زخمی می سازه  اون رو به بیمارستان منتقل می کنن و در بیمارستان به دلیل نبود رعایت موازین درمانی به وسیله دکتر مسموم می شه، به اتاق عمل منتقل و در اونجا به دلیل مشکل فنی برق بیمارستان مجروح فوت می کنه.

۲- در دلیل عرضی چند دلیل همزمان باعث وقوع جنایت می شن بطوری که بین افعال اونا هیچ گونه تقدم و تأخر وقتی وجود نداره و جنایت حاصل شده به وجود اومده توسط فعل همه اوناس و میان رفتار هر کدوم از اونا و جنایت رابطه سببیّت هست. مانند اینکه اولی غذای مجنی علیه رو آلوده به سم می کنه و دومی قهوه اون رو و مقتول در نتیجه اثر هردو سم فوت می کنه.

بحث اسباب در عرض همدیگه برابر با بحث شرکته. شرکت در جرم حتماً به معنی مباشرت شرکا نیس بلکه در جایی که هر کدوم از اسباب یه ضربه چاقو به مقتول زده باشن و اون رو کشته باشن می تونه بحث شرکت بالتسبیب مطرح شه بدین معنا که چند دلیل در عرض همدیگه قرار می گیرن و در ارتکاب جرم به راه تسبیب مشارکت می کنن. ماده ۵۲۷ قانون مجازات جدید به بحث شرکت در جرم به صورت تسبیب اشاره کرده.

قانونگذار در ماده ۳۶۴ قانون مجازات اسلامی قبلی میان دلیل طولی و عرضی فرقی قائل نشده بود و حکم بیان شده در ماده رو بطور مطلق گفته بود اما قانونگذار جدید در ماده ۵۳۵ قانون جدید با قید عبارت به شکل طولی حکم این ماده رو فقط به اسباب طولی اختصاص داده.

[۱]- محمد بن المکی العاملی، شهید اول، همون، همون ج، صص۱۴ تا ۱۶/ عمید زنجانی، عباسعلی،۱۳۸۲، موجبات ضمان(درآمدی بر مسئولیت مدنی و اسباب و آثار اون در فقه اسلامی)، نشر اندازه، چاپ اول، صص ۸۲ تا ۸۴

[۲]- اردبیلی، محمد علی، همون، همون ج، صص۲۵۳ و ۲۵۴/ صادقی، محمد هادی،۱۳۸۷، جرایم علیه افراد، نشر اندازه، چاپ پانزدهم،ص ۸۶ / کاتوزیان، ناصر، الزامای خارج از قرارداد، صص ۳۷۱ تا۳۷۳ / کاتوزیان، ناصر، وقایع حقوقی، صص ۸۳ تا ۸۵