عنصر قانونی ترک فعل؛پایان نامه جرم قتل در حقوق ایران

۲-۴-۲-  عنصر الهی

جرم ترک فعل می‏تونه از قصد یا غیرعمدی باشه. اگه تارک، هم عمدا از انجام فعل نجات‏بخش دوری ورزد و هم قصد نتیجه مجرمانه رو داشته باشه، در این صورت، دوری عمدیه؛ مثل اینکه مربی شنا عمدا و به قصد قتل از نجات شاگرد در شرف غرق خود دوری کنه، ولی اگه تارک نه از روی عمد، بلکه به خاطر اهمال و آسون‏انگاری دست به انجام فعل نجات‏بخش نزنه، جرم ترک فعل غیرعمدی تحقق پیدا می‏کنه.

بعضی از حقوق‏دانان گفته‏ان: همه جرایم ترک فعلی، غیرعمدیه و اثبات جرم ترک فعل از قصد محاله؛ چون قصد، امر باطنیه و فقط به وسیله مظهر خارجی که فعل ایجابی باشه قابل اثباته، نه دوری.

در جواب می‏توان گفت: اثبات عمد مشکلیه که به وجود و نبود وجود ترک فعل از قصد ربطی نداره؛ چون اگه مادری در دنیای واقعی عمدا از شیر دادن به نوزادش دوری کنه و دلیل فوت اون شه، جرم قتل از قصد موجب قصاص رو مرتکب شده. اینکه ما راهی به اثبات تعمد اون نداریم، مسئله دیگه ایه. در واقع، این دسته از حقوق‏دانان بین مرحله اثبات و ثبوت خلط کرده‏ان. هم اینکه، در جرایم ترک فعلی هم می‏توان در مواردی مظهر خارجی قصد و تعمد رو پیدا کرد؛ مثل اینکه کسی معتقد به دادن آب و غذا به فرد زمین‏گیری شده باشه، اما در اثر دوری از این کار، مجنی‏علیه جون خود رو از دست بده؛ حال اینکه در کنار اون آب و غذای زیادی یافت شه و مشخص شه ایشون بر نجات مجنی‏علیه توانایی داشته.

– محمودنجیب حسنى، توضیح قانون‏العقوبات القسم العام، ص ۳۱۲ / همو، توضیح قانون العقوبات اللبنانى، ص ۲۷۴ و ۲۷۵.

– محمّدزکى ابوعامر، قانون العقوبات، القسم العام، ص ۱۴۹ / احمد امین بک، توضیح القانون العقوبات الاهلى، ج ۲، ص ۴۵۳ / مصطفى العوجى، القانون الجناى العام النظریه العامّه للجریمه، ص ۴۳۰.