پایان نامه رضایت مجنی علیه//تعریف شاکی خصوصی

گفتار دوم-مقایسه شاکی خصوصی با مدعی خصوصی

فردی که واسه شکایت به مراجع قضایی مراجعه می کنه اگه مورد شکایت اون از «حق الناس» یا مردم عادی باشه، دعوی اون دعوی خصوصیه. اما اگه از جمله «حق الله» یا دعاوی با جنبه الهی و غیر خصوصی که بیشتر بحث زیان جامعه مطرح باشه، دعوی اون دعوی عمومی حساب می شه. تفکیک میان شاکی و مدعی خصوصی به حق الناس یا حق الله بودن مورد شکایت رابطه زیادی داره.

مدعی خصوصی کسیه که از ارتکاب جرمی زیانی به ایشون رسیده.جبران این زیان نیازمند دادخواسته و تا وقتی که این دادخواست ارائه نشده نام ایشون شاکی و بعد از تقدیم دادخواست، نام اون علاوه بر شاکی، مدعی خصوصی هستش.

پس شخصی که از وقوع جرم متضرر شده مادام که دادخواست ضرر و زیان تسلیم نکرده ولی در مقام شکایت دربیاد شاکی و پس از تسلیم دادخواست ضرر و زیان، عنوان مدعی خصوصی رو داره. مدعی خصوصی ممکنه مجنی علیه یا وارث اون باشه. اون صاحب دعوای خصوصیه. آشنایی با دعوای خصوصی در شناخت بهتر مدعی خصوصی موثر هستش. دعوای خصوصی به خاطر این شروع می شه که ارتکاب جرم، علاوه بر اینکه موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی می شه ممکنه موجب شه که حق شخص یا افراد معینی هم تضییع یا رد شه، در این صورت چون این حق، حقی خصوصیه، دعوای ایجاد شده هم «دعوای خصوصی» شمرده می شه.

دعوای خصوصی به طور کاملً واسه متضرر از جرمه، یعنی اون یا وارثان و قائم مقام قانونی ایشون می تونن از همون اول از طرح اون صرف نظر کنن و در صورت اقامه دعوای خصوصی در هر کدوم از مراحل تعقیب، تحقیق و رسیدگی، دعوای خود رو مسترد و یا با متهم صلح و سازش کنن. هدف دعوای خصوصی، جبران خسارت مادی یا الهی به وجود اومده توسط جرمه که به شخص یا افراد مشخص، مثل حقیقی یا حقوقی، وارد آمده. پس اگه در مطالعه مواد قانون آیین قضاوت کیفری بعضی وقتا با عنوان شاکی و بعضی وقتا با مدعی خصوصی روبه رو می شیم باید بدونیم که ریشه این اختلاف به وجود ضرر مادی و الهی علاوه بر ارتکاب جرم به شخص شکایت کننده برمیگرده. این در حالیه که دعاوی عمومی با شکایت شاکی شروع می شه اما با گذشت ایشون دعوا تموم نمی شه به جز در جرایم قابل گذشت.

مشخص، محمد؛ فرهنگ فارسی مشخص، تهران، سرایش، چ اول، ۱۳۸۰، ص ۶۷۷.