پایان نامه موانع بانکداری اسلامی//بانک و ربا

۲-۶ شبهات ربا

شاید مهم ترین فرق بین اقتصاد اسلامی با بقیه اقتصادها، ممنوع بودن ربا از دیدگاه اسلامه . اسلام با شدت تموم ربا رو نهی کرده و اون رو از گناهان کبیره برشمرده. (موسویان و فیروزآبادی ،۱۳۸۷،۶۱)

الف . اختصاص ربا به زیاده فاحش

ب . اختصاص ربا به زیاده در قرضای مصرفی

۲-۶-۱ اختصاص ربا به زیاده فاحش :

در واقع دلیل آوردن اونا به این صورته که اسلام ربای جاهلی رو تحریم کرده و ربای جاهلی به این صورت بود که اندازه بهره به چند برابر اصل بدهی می رسید.

در ایران هم بعضی با استناد به این دلایل، اندازه بهره معتدل (۱۲%)رو ربا ندونسته و تصویب قانون بانکداری بدون ربا رو به وجود اومده توسط اشتباه ارائه کنندگان قانون در برابر پنداشتن بهره و ربا می دونن.(کاشانی،۹۵،۱۳۷۶)

نقد این دیدگاه

اولأ هرچند بعضی از مفسران و بزرگان نقل کردن که در عصر جاهلیت در مواردی مقدار ربا به دو برابر اصل بدهی می رسید لکن بررسیا نشون میده که اون مطلب در موارد خاص بوده و در غالب موارد نرخای بهره متعادل و معمولی بوده طوریکه تاجران عرب حاضر به استقراض واسه سرمایه گذاری در امور تجارت می شدن.

ثانیأ : در آیه ۲۷۹ سوره بقره خدا می فرماید: اگه از ربا خواری توبه کردین حق دارین اصل مالتان رو بگیرین. در این آیه خدا شرط توبه رو اکتفا کردن به اصل مال قرض داده شده می دونه. اگه بهره کم و معتدل، ربا نبود خدا می فرمود اگه از ربا خواری توبه کردین می تونین اصل مال خود همراه با بهره معتدل بگیرین. اینو هم به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین در حدیثی از امام موسی بن جعفر داریم که ایشون گرفتن ۵% درصد و حتی کمتر از اون رو ربا می دونن.(موسویان و فیروزآبادی،۶۳،۱۳۸۷)

۲-۶-۲ اختصاص ربا به زیاده در قرضای مصرفی

بعضی از اندیشمندان اهل سنت و شیعه چون شیخ شلتوت ، رشید رضا ، آیه اله صانعی ، و دکتر کاتوزیان ، فکر می کنند اون چه در دین اسلام به عنوان ربا تحریم شده خصوص بهره قرضای مصرفیه و شامل قرضای سرمایه گذاری نمی شه.

نقد این دیدگاه

بررسی آیات و روایات نشون میده که تجار و بازرگانان عرب واسه جفت و جور سرمایه تجاری از راه قرض ربوی عمل میکردن و ثروتمندان عرب به جای فعالیت اقتصادی ، از راه ربا بر ثروت خود می اضافه کردن . تعابیری چون « احل اله و حرم الربا » ، « و ان تبتم فلکم رووس اموالکم »و به کار گیری واژگانی چون بیع و سرمایه ، تناسب با قرضای سرمایه گذاری داره و در روایات هم تعابیری که ظهور در قرضای تجاری و سرمایه گذاری داره ، به کار رفته.(وسائل الشیعه دلیلی ۱۴۱۳ق)