کاربرد قاعده تسبیب:/پایان نامه قانون جدید اخذ جرائم

جمع دو مبنای اتلاف و تسبیب با عنوان اجتماع دلیل ومباشر مطرح می شه و اون حالتیه که عمل یکی به عنوان اتلاف و عمل دیگری به عنوان تسبیب مطرح باشه. فردی که اتلاف رو انجام داده مباشر و فردی که تسبیب رو انجام داده دلیل نامیده می شه.

مادّه ۳۳۲ ق.م« هروقت یه نفر دلیل تلف مالی رو بسازه و دیگری مباشر تلف شدن اون مال شه، مباشر مسئوله نه دلیل مگه اینکه دلیل اقوی از مباشر باشه طوری که عرفاً اتلاف مستند به اون باشه»

هم اینکه مادّه ۳۶۳ ق.م اسلامی بیان می داره« در صورت اجتماع دلیل و مباشر در جنایت مباشر ضامنه مگه اینکه دلیل اقوی از مباشر باشه.»

همونطور که از متن قانون بر میاد در اجتماع دلیل و مباشر یه طرف و فقط یه طرف مسئول حادثه شناخته می شه طوریکه اگه:

نقش مباشر بیشتر از دلیل باشه؛ در این صورت مباشر مسئوله.

نقش دلیل بیشتر از مباشر باشه؛ در این صورت دلیل اقوی از مباشر بوده و مسئولیت جبران خسارت برعهده اونه.

هر دو نقش برابری داشته باشن، مباشر مسئوله.

همونطور که در تعریف مباشر گفته شد، فردیه که به تقصیر و یا به غیرتقصیر اتلاف مالی رو منجر شه پس در حالتی که اتلاف به تقصیر انجام شده باشه و دلیل هم که در معنی خود رو تقصیر رو به همراه داره، در این صورت دو راننده مقصّر داریم. این مادتّین تکلیف دو طرف رو مشخصّ کرده و در همه حال مباشر رو مقصّر می دونه، مگه در مورد آخر که دلیل اقوی از مباشر باشه. مواردیکه  دلیل اقوی از مباشره شامل موارد زیره:

وقتی که مباشر بدون اراده و تشخیص باشه.