کلاهبرداری رایانه ­ای-پایان نامه جرم در فضای مجازی

ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک مقرر می­داره: « هرکسدر بستر مبادلات الکترونیکی با سوء استفاده و یا استفاده غیر مجاز از داده پیام­ها ، برنامه­­ها و سیستم­های رایانه­ای و وسایل رابطه از راه دور و ارتکاب افعالی مثل ورود، محو، توقف(داده پیام)، دخالت در کارکرد برنامه­ها یا سیستم رایانه­ای و چیزای دیگه ای به جز اینا بقیه رو بفریبد و یا دلیل گمراهی سیستم­های پردازش خودکار و نظایر اون شه و از این روش واسه خود یا دیگری وجوه، اموال یا امتیازات مالی تحصیل کنه و اموال بقیه رو ببره، مجرم حساب و علاوه بر رد مال به صاحبان اموال به حبس از یک تا سه سال و پرداخت جزای نقدی برابر مأخوذه محکوم می­شه.

 

تبصره : شروع به این جرم هم جرم حساب و مجازات اون دست کم مجازات مقرر در این ماده می­باشه.

  • بخش مادی

بخش مادی این جرم در قانون تجارت الکترونیک از ۴ جزء زیر تشکیل شده:

۱ – ۲)  انجام اعمالی مانند سوء استفاده یا استفاده غیر مجاز از داده پیام، برنامه­ها و سیستم­های رایانه­ای و وسایل رابطه راه دورو ارتکاب افعالی نظیرل وارد کردن، محو، توقف و دخالت در سیستم

۲ – ۲ ) فریب دیگری یا گمراهی سیستم­های پردازش خودکار و نظایر اون

۳ – ۲ ) تحصیل وجوه، اموال یا امتیازات مالی واسه خود یا بقیه

۴ – ۲ ) بردن مال دیگری

  • بخش الهی

کلاهبرداری رایانه­ای موضوع ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک مثل کلاهبرداری سنتی جرمی عمدیه و علاوه بر سوءنیت عام به سوءنیت خاص هم نیاز داره. بنابر این مرتکب علاوه بر این که باید علم به غیر مجاز بودن و متقلبانه بودن اعمالی که منتهی به کلاهبرداری رایانه­ای می­شه داشته باشه باید قصد نتیجه جرم یعنی بردن مال دیگری رو هم داشته باشه.

بنابر این اگه مرتکب قصد صدمه زدن به حریف تجاری رو داشته باشه و از این رهگذر هیچ­گونه وجه یا مالی رو تحصیل نکنه و مال کسی رو نبرده باشه مشمول این مداه نخواد بود.

ب) بررسی کلاهربرداری رایانه­ای در قانون مجازات جرایم رایانه­ای

ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه­ای مقرر می­داره: « هرکی به طور غیر مجاز از سامانه­های رایانه­ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی مثل وارد کرده، تغییر، محو، ایجاد متوقف کرده داده­ ها یا دچار اختلال کردن سامانه، وجه

یا مال یا سود یا خدمات یا امتیازات مالی واسه خود یا دیگری تحصیل کنه علاوه بر رد مال به صاحب اون به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال یا حد مجازات محکوم می شه.»

در تدوین ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه­ای از تعریف نامبرده در اسناد بین ­المللی پیروی شده، به خاطر این با ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک عنصر «فریب» یکی از عناصر تحقق جرم کلاهبرداری رایانه­ای می­باشه و مرتکب باید با انجام اقدامات نامبرده در ماده ۶۷ باعث فریب قربونی یا گمراهی سیستم پردازش شه در حالی که به موجب ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه­ای واسه تحقق کلاهبرداری رایانه­ای احتیاجی به فریب و گمراهی سیستم پردازش نمی­باشه.

فرق دیگه اینه که به موجب ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک مرتکب جرم کلاهبرداری رایانه­ای باید، مال واسه دیگری رو ببره یعنی، «بردن مال دیگری» از عناصر اصلی و اساسی جرم کلاهبرداری رایانه­ای موضوع ماده ۶۷ حساب می­شه در حالی که به موجب ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه­ای صرف تحصیل وجه یا مال یا سود یا خدمات و یا امتیازات مالی واسه خود یا دیگری با سوء به کار گیری سیستم رایانه­ای موجب تحقق جرم می­شه و لزومی به بردن مال دیگری نمی­باشه. در نتیجه اگه فردی با سوء به کار گیری سیستم­های رایانه­ای واسه اینکه حق بیمه عمر کمتری پرداخت کنه سن خود رو در شناسنامه از ۸۰ سال به ۵۸ سال تبدیل کنه و از این روش به منفعتی برسه به موجب ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه­ای جرم کلاهبرداری رایانه­ای تحقق پیدا می­کنه در حالی که به موجب ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک چون در این مورد بردن مال دیگری، تحقق پیدا نکرده بنابر این جرم کلاهبرداری رایانه­ای محقق نشده.